เฉลย

๑.ผู้ป่วยมีอาการตากร่า เมื่อมือเท้า เป็นตะคริวและขัดหัวเข่า เมื่อยสันหลังสองเกลียวข้าง อาเจียนแต่ลมเปล่า ขัดอกเจ็บในท้อง หนักหน้าตา อุจาระเป็นสีขาว กลิ่นดังข้าวบูด

ก. จากอาการผู้ป่วยเป็นโรคอะไร อยู่ในคัมภีร์ใด

ตอบ โรคอุจจาระธาตุ ในคัมภีร์ธาตุบรรจบ

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๑ โรคระบบทางเดินอาหาร คัมภีร์ธาตุบรรจบ หน้า ๓

๓) วาโยธาตุ ให้ตาพร่า เมื่อยมือเมื่อยเท้า เป็นตะคริวและขัดหัวเข่า เมื่อยสันหลัง สองเกลียวข้างแข็ง สมมุติว่าเป็นฝีเส้น อาเจียนแต่ลมเปล่า ขัดอกเจ็บในท้อง หนักหน้าตา (อุจจาระออกมาเป็นสีขาว)

ข. จงวินิจฉัยโรคว่าเกิดในกองธาตุใด

ตอบ วาโยธาตุ

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๑ โรคระบบทางเดินอาหาร คัมภีร์ธาตุบรรจบ หน้า ๓

ค. ให้เลือกตัวยาที่ใช้ในการรักษา ๑๐ ตัว (มีสมุนไพรมาให้ประมาณ ๑๖ ชนิด มีหมายเลขกำกับ ให้

ตอบ (คือตัวยาพรหมภักตร์) ต้องหารูป ๑๖ รูป รวมตัวยาพรหมภักตร์อยู่ในนั้น

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๑ โรคระบบทางเดินอาหาร คัมภีร์ธาตุบรรจบ หน้า ๔

ง. ยามหาพรหมภักตร์ ใช้น้ำกระสายยาอะไร

ตอบ น้ำโสฬสเบญจกูลเป็นกระสาย

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๑ โรคระบบทางเดินอาหาร คัมภีร์ธาตุบรรจบ หน้า ๕

จ. วิธีการใช้ยาพรหมภักตร์

ตอบ บดเป็นผงละลายน้ำเปลือกมะรุมต้ม เป็นกระสาย บดทำเป็นเม็ดไว้รับประทาน รับประทาน ครั้งละ ๑ เม็ด ก่อนอาหาร ๓ เวลา เช้า - กลางวัน - เย็น

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๑ โรคระบบทางเดินอาหาร คัมภีร์ธาตุบรรจบ หน้า ๕

ฉ. เป็นริดสีดวงต้องใช้ยาตำรับใดในคัมภีร์ธาตุบรรจบ

ตอบ ยาอัศฎาธิวัค

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๑ โรคระบบทางเดินอาหาร คัมภีร์ธาตุบรรจบ หน้า ๗

ยาอัศฎาธิวัค สรรพคุณ แก้จุกเสียด แก้อาเจียนบริโภคอาหารไม่ได้ แก้ปวดท้องท้องเสีย และรักษาโรคริดสีดวงทวาร