ตอบ

๑. ผู้ชายมาด้วยอาการผะอืดผะอม แน่นท้อง หลังจากเข้าแข่งขันกินจุทะลุจาน ชิงเงินรางวัล ๑๐,๐๐๐ บาท แพทย์ตรวจร่างกายพบว่ามีลมในท้องเยอะ มือเท้าบวม

ก. โรคนี้เกิดจากกองเตโชธาตุชื่อว่าอะไร

ตอบ เตโชธาตุ ชื่อปริณามัคคีพิการ

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรม ๑ บทที่ ๓ ความรู้เบื้องต้นของแพทย์แผนไทย (กิจ ๔ ประการ) หน้า ๑๒, ๑๘

ปริณามัคคี คือ ไฟสำหรับย่อยอาหาร ซึ่งทำให้อาหารที่เรากลืนลงไปนั้น แหลกละเอียดไป

ปริณามัคคีพิการ ให้ขัดข้อมือข้อเท้า เป็นมองคร่อ คือ ปอดเป็นหวัด ให้ไอ ให้ปวดฝ่ามือฝ่าเท้า ให้ท้องแข็ง ให้ผะอืดผะอม

ข. ใช้ตำรับยาใดในการรักษา

ตอบ ยาแก้เตโชธาตุ ชื่อยากาลาธิจร

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรม ๑ บทที่ ๔ การวินิจฉัยโรค คัมภีร์ธาตุวิภังค์ หน้า ๕๖

ยาแก้เตโชธาตุ ชื่อกาลาธิจร โกฐสอ โกฐพุงปลา ดีปลี หัวแห้วหมู เปลือกโมกมัน ผลผักชี อบเชย สะค้าน ขิง ผลเอ็น อำพัน ยาทั้งนี้เอาส่วนเท่ากัน บดเป็นผงละลายน้ำร้อนหรือน้ำผึ้งก็ได้ กินแก้เตโชธาตุพิการ

ค. จงบอกเภสัชวัตถุที่เป็นส่วนประกอบในตัวยานี้มา ๕ ตัว

ตอบ โกฐสอ โกฐพุงปลา ดีปลี หัวแห้วหมู เปลือกโมกมัน

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรม ๑ บทที่ ๔ การวินิจฉัยโรค คัมภีร์ธาตุวิภังค์ หน้า ๕๖

ง. จงบอกน้ำกระสายยาของยานี้ มา ๒ ตัว

ตอบ ๑.น้ำผึ้ง ๒.น้ำร้อน

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรม ๑ บทที่ ๔ การวินิจฉัยโรค คัมภีร์ธาตุวิภังค์ หน้า ๕๖