เฉลย

๑. จงตอบคำถามต่อไปนี้

ก. จงบอกวิธีการตรวจหทยัง

ตอบ หัวใจนั้น ตั้งอยู่ในทรวงอก ระหว่างซี่โครงอันที่สี่กับห้า ติดต่อกันนับจากบนลงมา ห่างทรวงอก ๑ นิ้ว การตรวจหัวใจ จะใช้ตรวจด้วยนิ้วมือก็ได้ ให้เอานิ้ววางลงในระหว่างช่องซี่โครงอันที่สี่กับห้า ในทรวงอกเบื้องซ้ายราวนม ส่วนด้านหลังอยู่ที่สะบักซ้าย หรือจะใช้การตรวจโดยฟังเสียงของหัวใจที่เต้น

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๘ การซักประวัติและวิธีการตรวจโรคของบุรุษ สตรี และเด็ก หน้า ๔๘

๒. วิธีตรวจ หทยัง (หัวใจ)

หัวใจนั้น ตั้งอยู่ในทรวงอก ระหว่างซี่โครงอันที่สี่กับห้า ติดต่อกันนับจากบนลงมา ห่างทรวงอก ๑ นิ้ว ติดราวนมข้างซ้าย หัวใจโตเท่ากำมือของผู้นั้น เป็นก้อนเนื้อ ข้างในเป็นโพรง มีสัณฐานดังดอกบัวตูม มีขั้วหัวใจทั้งตอนล่างและตอนบนหัวใจมีหน้าที่สำหรับฉีดโลหิตให้เดินไปตามอวัยวะใหญ่น้อยของร่างกายทั่วไป หัวใจที่เป็นปกตินั้น เต้นตุ๊บๆ เสมอกันไม่เร็วไม่ช้า ถ้าเกิดโรคอย่างใดอย่างหนึ่งขึ้น การเต้นของหัวใจก็วิปริตไปต่างๆ คือ เต้นช้าบ้างเร็วบ้าง แต่ที่เต้นผิดปกตินั้น ย่อมให้โทษต่างๆ ดังได้อธิบายไว้ในวิธี ตรวจ ชีพจรแล้ว

การตรวจหัวใจ จะใช้ตรวจด้วยนิ้วมือก็ได้ ให้เอานิ้ววางลงในระหว่างช่องซี่โครงอันที่สี่กับห้า ในทรวงอกเบื้องซ้ายราวนม ส่วนด้านหลังอยู่ที่สะบักซ้าย หรือจะใช้การตรวจโดยฟังเสียงของหัวใจที่เต้น (การตรวจโดยวิธีฟังเสียงหัวใจเต้นนั้น แต่ครั้งโบราณท่านก็ใช้ฟังเสียงเหมือนกัน คือเอาผ้าคลุมที่ทรวงอก แล้วเอียงหูแนบเข้าไปฟัง แต่ตรวจได้เฉพาะผู้ชายและเด็ก ต่อมาใช้ฟังกล้องปากแตรมีสัณฐานเหมือนดอก ลำโพงยาวประมาณสัก ๑ คืบ สมัยนี้ใช้สายยางฟัง ผลที่ได้รับความรู้ก็เหมือนกัน)

ข. จงบอกลักษณะของเสียงและการเต้นของหทยังที่ปกติ

ตอบ หัวใจที่เป็นปกตินั้น เต้นตุ๊บๆ เสมอกันไม่เร็วไม่ช้า

คนธรรมดา หัวใจเต้นตั้งแต่ ๔๒ ถึง ๑๐๐ ตุ๊บ ต่อ ๑ นาที

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๘ การซักประวัติและวิธีการตรวจโรคของบุรุษ สตรี และเด็ก หน้า ๔๘, ๕๘

ค. หากฟังเสียงหทยังดังฟืดๆ แฟดๆ จงบอกอาการป่วยมาเพียงหนึ่งข้อเท่านั้น

ตอบ โรคหัวใจฝ่อ

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๘ การซักประวัติและวิธีการตรวจโรคของบุรุษ สตรี และเด็ก หน้า ๔๘

๓. โรคหัวใจฝ่อ เสียงที่หัวใจเต้นดังฟืดๆ แฟดๆ คล้ายท่อแป๊บรั่วหรือยางรถรั่ว ชีพจร เดินตื้น เม็ดเล็ก เดินเร็วบ้าง หนักบ้าง เบาบ้าง เสมอบ้าง ไม่เสมอบ้าง ใจเหี่ยวแห้ง ไม่ชุ่มชื่น ง่วงเหงา เศร้าใจ วิตก หวาดกลัว เป็นทุกข์ จิตฟุ้งซ่านไม่สงบ โกรธง่าย หงุดหงิด นอนไม่หลับ ถ้าเป็นอยู่นาน หรือเป็นมาก ให้คลุ้มคลั่ง สติอารมณ์ไม่ปกติ คุ้มดีคุ้มร้าย พูดจาฟั่นเฟือนไม่ได้เรื่องต่อไปเสียจริตได้