เฉลย

๑. ผู้ป่วยมาด้วยลักษณะอาการ มีการผุดเป็นแผ่นวงตามผิวหนัง เล็กบ้างใหญ่บ้าง ขอบนูนๆสีขาว

ก. จงบอกชื่อโรค

ตอบ ชื่อโรค เรื้อนมูลนก

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๕ โรคระบบผิวหนัง คัมภีร์กุฎฐโรค หน้า ๓๔

ข. สาเหตุของการเกิดโรคมา ๒ อย่าง

ตอบ

โรคเรื้อนต่างๆ ซึ่งมีมาหลายสมุฏฐาน ในที่นี้ขออธิบายสาเหตุเกิดของโรคเรื้อน โดยเฉพาะมีแหล่งที่เกิด ดังนี้

๒.๑ โรคเรื้อนบังเกิดแต่กองปถวีธาตุ

๒.๒ โรคเรื้อนบังเกิดแต่กองอาโปธาตุ

๒.๓ โรคเรื้อนบังเกิดแต่กองเตโชธาตุ

๒.๔ โรคเรื้อนบังเกิดแต่กองวาโยธาตุ

๒.๕ โรคเรื้อนบังเกิดแต่ชาติสัมพันธ์ตระกูล

๒.๖ โรคเรื้อนบังเกิดด้วยสามัคคีรส หรือหลับนอนระคนกัน

๒.๗ โรคเรื้อนบังเกิดเป็นอุปปาติกะ

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๕ โรคระบบผิวหนัง คัมภีร์กุฎฐโรค หน้า ๓๒

ค. เลือกตำรับที่นำมารักษาอาการ

ตอบ ยาชำระน้ำเหลือง

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรมไทย ๒ บทที่ ๑๐ การใช้ยาเฉพาะโรค หน้า ๑๔๑

ง. บอกตัวยาในตำรับยามา ๕ ตัวยา

ตอบ ยาชำระน้ำเหลือง

วัตถุส่วนประกอบ ขี้เหล็กทั้ง ๕ ลูกสมอทั้ง ๓ ลูกมะขามป้อม ใบมะกา หัวแห้วหมู รากตองแตก บอระเพ็ด ขมิ้นอ้อย โกฐน้ำเต้า สิ่งละ ๕ สลึง เถาวัลย์เปรียง สดเอามากหน่อย เทียนทั้ง ๕ สิ่งละ ๒ สลึง ยาดำ ๑ บาท

จ. จงบอกวิธีการปรุงยาตำรับนี้

ตอบ วิธีทำ ฝักราชพฤกษ์ ๕ ฝัก ต้ม ๓ เอา ๑ แทรกดีเกลือ ตามธาตุหนัก - เบากิน

ฉ. บอกวิธีการรับประทาน

ตอบ วิธีใช้ วันละ ๒ เวลา เช้า-เย็น ครั้งละ ๑-๒ ช้อนโต๊ะ