เฉลย

๑.ในคัมภีร์โรคนิทาน กล่าวถึง ให้หนังสากชา ถ้ามดหรือแมลงวันไต่หรือจับก็ไม่รู้สำกาย ให้แสบร้อนยิ่งนัก เรียกว่ากัมมิโทษ คือโทษที่เกิดแต่กรรม

ก. ตามลักษณะอาการควรใช้ยาใดรักษาอาการดังกล่าว ?

ตอบ ยาแก้ปถวีธาตุพิการ

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรม ๑ บทที่ ๔ การวินิจฉัยโรค คัมภีร์โรคนิทาน หน้า ๔๘, ๕๖

ข. จงบอกตำรับยารักษาอาการดังกล่าว และบอกวิธีการปรุงยา

ตอบ ยาแก้ปถวีธาตุพิการ (สมอง กระดูก ม้าม)

ตัวยาทั้งหมดรวมกัน ต้ม 3 ส่วนให้เหลือ 1 ส่วน

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรม ๑ บทที่ ๔ การวินิจฉัยโรค หน้า ๕๖

ค. จงบอกตัวยาและเลือกตัวยาจากตำรับยาข้อ ข.มา ๗ ตัว (วางสมุนไพรแห้งให้เลือกมา)

ตอบ กระเทียม ๑ ใบสะเดา ๑ ใบคนทีสอ เปลือกตีนเป็ด เบญจกูล สิ่งละ ๑ ลูก จันทน์ ๑ ดอกจันทน์ ๑ กระวาน ๑ กานพลู ๑ ตรีกฎุก ๑ เปลือกกันเกรา สิ่งละ ๒ สมุลแว้ง ๓ จันทน์ทั้ง ๒ สิ่งละ ๑ สมอทั้ง ๓ สิ่งละ ๑

ข้อมูลอ้างอิง เวชกรรม ๑ บทที่ ๔ การวินิจฉัยโรค หน้า ๕๖

ง. จงเลือกตัวยาสำหรับชโลม มา ๕ ตัว (วางสมุนไพรแห้ง ให้เลือก ๕ ตัวยา)

ตอบ ยาชโลมผิวกาย แป้งข้าวหมาก เปลือกเฉียงพร้านางแอ โกศหัวบัว ดอกพิกุล ดอกบุนนาค ดอกสารภี เกสรบัวหลวง เสมอภาค

วิธีการปรุงยา บดด้วยน้ำดอกไม้

วิธีการใช้ยา ชโลมกาย